Panduan Undang-Undang Hong Kong untuk Ekspatriat Malaysia dan Singapura

Memahami asas sistem undang-undang Hong Kong memberikan anda keyakinan dan perlindungan semasa tinggal di sini. HK mengamalkan undang-undang common law — sama seperti Malaysia dan Singapura — menjadikan pengalaman undang-undang anda di negara asal masih relevan di sini.

Sistem Undang-Undang HK: Gambaran Umum

Common Law — Sama Seperti Malaysia dan Singapura

HK mengamalkan sistem common law British yang diwarisi sebelum penyerahan 1997. Ini bermaksud:

• Undang-undang kes (case law) dan preseden mahkamah digunapakai
• Sistem lebih telus dan boleh diramal berbanding undang-undang sivil benua
• Sebagai orang Malaysia atau Singapura, anda sudah biasa dengan konsep asas seperti kontrak, tort, dan hak harta

Autonomi Tinggi daripada China Daratan

Di bawah prinsip “Satu Negara, Dua Sistem”:

• HK mengekalkan sistem perundangan tersendiri hingga 2047
• Mahkamah HK tidak tertakluk kepada mahkamah China daratan
• Undang-undang China daratan tidak terpakai secara automatik di HK
• Mahkamah Muktamad HK (Court of Final Appeal) adalah institusi terkemuka

Ini berbeza dengan Macau atau bandar daratan — satu perkara penting yang perlu anda ingat.

Undang-Undang Pemilik-Penyewa

Landlord and Tenant (Consolidation) Ordinance (Cap. 7) adalah undang-undang utama:

Hak Penyewa

• Tuan tanah tidak boleh menaikkan sewa dalam tempoh kontrak yang ditandatangani
• Deposit mesti dipulangkan dalam masa munasabah (tiada had masa ditetapkan undang-undang, tetapi amalan biasa: 1–2 minggu selepas keluar)
• Tuan tanah mesti memberi notis yang munasabah sebelum masuk ke unit anda (kecuali kecemasan)
• Jika tuan tanah ingin menamatkan sewa awal, mereka mesti ikut terma kontrak atau bayar pampasan

Tanggungjawab Penyewa

• Bayar sewa tepat waktu
• Jaga unit dalam keadaan baik (wear and tear normal dikecualikan)
• Dapatkan kebenaran bertulis sebelum mengubah suai unit
• Mematuhi peraturan bangunan (management rules)

Prosedur Aduan

Jika ada pertikaian dengan tuan tanah:

1. Cuba selesaikan secara langsung terlebih dahulu
2. Hubungi Rating and Valuation Department (www.rvd.gov.hk)
3. Failkan tuntutan kecil di Small Claims Tribunal (untuk tuntutan ≤ HKD 75,000)
4. Dapatkan nasihat undang-undang daripada peguam jika jumlah lebih besar

Ordinan Pekerjaan (Employment Ordinance)

Melindungi semua pekerja di HK termasuk ekspatriat:

Hak	Peruntukan
Cuti tahunan	Minimum 7 hari (naik kepada 14 hari selepas 8 tahun perkhidmatan)
Cuti sakit berbayar	2 hari/bulan (kumpul sehingga 120 hari), selepas 1 bulan berkhidmat
Cuti bersalin	14 minggu (dibayar penuh selepas 40 minggu, 80% gaji)
Cuti bapa	5 hari (dibayar penuh)
Notis penamatan	Minimum 1 bulan atau ganti bayaran
Saraan berterusan	Layak selepas 4 tahun kerja berterusan dengan majikan yang sama
MPF	Sumbangan wajib 5% oleh majikan dan pekerja

Kontrak Kerja

• Minta kontrak bertulis — ini penting walaupun tidak wajib untuk pekerjaan kurang 1 bulan
• Semak terma tentang: notis penamatan, tempoh percubaan, non-compete clause (biasa dalam kewangan/teknologi)
• Non-compete clause di HK: Lebih sukar dikuatkuasakan berbanding UK — mahkamah sering memihak kebebasan pekerja jika syarat terlalu ketat

Pengadu Pekerja

Jika majikan melanggar Ordinan Pekerjaan:

• Failkan aduan di Labour Tribunal — percuma, boleh buat sendiri tanpa peguam
• Labour Department: 2717 1771

Imigresen dan Visa

Kegagalan mematuhi syarat visa adalah isu serius:

Jenis Visa	Had Pekerjaan	Had Tanggungan
Employment Visa	Hanya dengan majikan yang dinyatakan	Pasangan + anak boleh ikut (Dependent Visa)
Dependent Visa	Tidak boleh bekerja (perlu mohon perubahan status)	—
IANG (untuk graduan)	Boleh cari kerja bebas	Tanggungan boleh ikut
Quality Migrant Admission	Bebas bekerja	Tanggungan boleh ikut

Perubahan majikan: Jika anda menukar kerja, anda perlu memohon perubahan visa (change of sponsor) — jangan mula kerja baru sebelum kelulusan diterima.

Membuat Wasiat di HK

Warga asing yang mempunyai aset di HK (wang bank, hartanah) sangat disyorkan membuat wasiat HK:

Keperluan Wasiat Sah di HK

1. Dibuat secara bertulis
2. Ditandatangani oleh pewasiat (testator) di hadapan 2 orang saksi
3. Saksi mestilah bukan benefisiari wasiat
4. Saksi kedua-duanya hadir pada masa yang sama semasa penandatanganan

Wasiat Islam (Hibah/Faraid)

• Undang-undang Islam (Faraid) tidak diiktiraf secara automatik di mahkamah HK
• Walau bagaimanapun, anda boleh membuat wasiat HK yang merujuk kepada prinsip Islam dalam pengagihan harta
• Penyelesaian terbaik: buat wasiat dengan peruntukan yang selari dengan faraid, atau hubungi peguam yang memahami undang-undang Islam dan HK

Kos Membuat Wasiat

• Peguam: HKD 3,000–8,000 untuk wasiat mudah
• Untuk aset kompleks (hartanah, pelaburan): HKD 8,000–20,000+
• Pendaftaran wasiat: Tersedia melalui peguam atau syarikat probate

Pertukaran Lesen Memandu

Berita baik untuk warga Malaysia dan Singapura: anda tidak perlu mengambil ujian memandu semula untuk menukar lesen!

Proses Pertukaran Lesen Memandu (Malaysia/Singapura → HK)

1. Tiba di HK dengan visa sah dan HKID
2. Anda boleh memandu dengan lesen asal Malaysia/Singapura selama 12 bulan selepas HKID diterima
3. Sebelum tamat 12 bulan, tukar ke lesen HK di Transport Department

Dokumen untuk pertukaran:

• HKID
• Lesen memandu asal Malaysia/Singapura (yang masih sah)
• Pasport
• Bayaran: HKD 900 (lesen 10 tahun)
• Tidak perlu ujian bertulis atau amali jika lesen asal adalah lesen kereta (kelas B/D Malaysia atau Class 3 Singapura)

Transport Department di:

• 3/F, United Centre, 95 Queensway, Admiralty
• Atau melalui portal dalam talian: www.td.gov.hk

Kelas Kenderaan yang Boleh Ditukar

• Lesen kereta Malaysia (kelas B) → lesen kelas 1 HK (kereta pesendirian)
• Lesen motorsikal Malaysia → perlu semak — mungkin perlukan ujian tambahan

Perkhidmatan Bantuan Undang-Undang

Perkhidmatan	Untuk Siapa	Kos
Legal Aid Department	Kes mahkamah, pendapatan rendah	Percuma (bergantung ujian kemiskinan)
Duty Lawyer Service	Kes polis, mahkamah magistrate	Percuma atau sangat murah
Bar Association Free Legal Advice	Nasihat umum (1 jam)	Percuma
Law Society Referral	Cari peguam bertauliah	Percuma rujukan
Community Legal Information Centre (CLIC)	Maklumat undang-undang umum	Percuma (dalam talian: hklii.org)

Perlindungan Pengguna

Consumer Council HK

• Terima aduan daripada pengguna terhadap syarikat
• Boleh mediasi pertikaian
• Penerbitan semakan produk dan perkhidmatan
• Hotline: 2929 2222

Customs and Excise Department

Untuk aduan penipuan dalam perdagangan, barang palsu, atau iklan mengelirukan.

Competition Tribunal

Untuk aduan anti-monopoli atau amalan perniagaan tidak adil yang memberi kesan kepada pengguna.

Undang-Undang Siber dan Media Sosial

Beberapa perkara yang perlu berhati-hati:

• Undang-undang Keselamatan Negara (NSL) 2020: Berhati-hati dengan kandungan media sosial yang boleh ditafsirkan sebagai memfitnah kerajaan HK atau China — undang-undang ini mempunyai skop yang luas
• Pencemaran nama baik (defamation): Sama seperti Malaysia — berhati-hati dalam penyiaran bertulis dalam talian
• Privasi: Ordinan Data Peribadi (Privacy) Ordinance melindungi data peribadi anda

Sebagai ekspatriat, pendirian terbaik adalah: berhati-hati dalam ekspresi awam tentang hal-hal politik HK/China, terutama di media sosial.